Retatrutide a mięśnie — czy podczas dużej utraty wagi tracimy również masę mięśniową?

Duża utrata masy ciała prawie nigdy nie oznacza utraty wyłącznie tłuszczu. Część redukowanej masy stanowi również masa beztłuszczowa — i właśnie dlatego pytanie o mięśnie jest jednym z najważniejszych przy długotrwałym odchudzaniu.

W przypadku retatrutydu dostępne są już dane z badania składu ciała z wykorzystaniem DXA. Pokazują one, że podczas leczenia zmniejszała się przede wszystkim masa tłuszczowa, ale jednocześnie dochodziło również do redukcji masy beztłuszczowej.

W analizie obejmującej dawki 4, 8 i 12 mg około 64,6% utraconej masy przypadało na tłuszcz, a pozostała część na masę beztłuszczową. Autorzy ocenili proporcję utraty masy beztłuszczowej do całkowitej utraty masy jako podobną do obserwowanej w przypadku innych terapii przeciwotyłościowych.

To jednak nie oznacza, że retatrutyd „niszczy mięśnie”.

Ale nie oznacza też, że można powiedzieć:

„retatrutyd pozwala schudnąć bez utraty mięśni”.

Prawda jest znacznie bardziej interesująca.

Dlaczego w ogóle tracimy masę mięśniową podczas odchudzania?

Organizm nie traktuje redukcji masy ciała jak prostego procesu:

tłuszcz ↓, wszystko inne bez zmian.

Kiedy przez dłuższy czas dostarczamy mniej energii, niż organizm zużywa, ciało zaczyna korzystać z własnych zapasów.

Największym magazynem energii jest tkanka tłuszczowa.

Dlatego jej redukcja jest głównym celem odchudzania.

Jednocześnie podczas dużego deficytu energetycznego może dochodzić również do zmniejszenia masy tkanek beztłuszczowych.

Na wynik wpływają m.in.:

wielkość deficytu energetycznego,
tempo utraty masy ciała,
ilość spożywanego białka,
aktywność fizyczna,
trening oporowy,
wiek,
wyjściowa masa mięśniowa,
stan zdrowia,
poziom aktywności podczas redukcji.

Dlatego utrata pewnej ilości masy beztłuszczowej podczas dużej redukcji masy ciała nie jest zjawiskiem charakterystycznym wyłącznie dla retatrutydu.

Najważniejsze rozróżnienie: „lean mass” to nie to samo co mięśnie

To prawdopodobnie najczęściej pomijany element dyskusji o retatrutydzie.

W badaniach wykorzystujących DXA (dual-energy X-ray absorptiometry) organizm dzieli się na podstawowe komponenty, m.in.:

masę tłuszczową,
masę beztłuszczową tkanek miękkich,
minerał kostny.

I tutaj pojawia się problem językowy.

Lean mass ≠ skeletal muscle.

Masa beztłuszczowa obejmuje nie tylko mięśnie szkieletowe.

W jej skład wchodzą również m.in.:

woda,
narządy,
tkanki łączne,
inne tkanki niezawierające tłuszczu.

Dlatego jeśli badanie DXA pokazuje:

−6,5 kg lean mass

nie można tego przetłumaczyć jako:

„uczestnik stracił 6,5 kg mięśni”.

To byłoby nieprawidłowe przedstawienie wyniku.

Co dokładnie pokazało badanie retatrutydu?

Najważniejsze dane pochodzą z prespecyfikowanej analizy składu ciała będącej częścią badania fazy 2 u osób z cukrzycą typu 2.

W badaniu wykorzystano właśnie DXA.

Do podbadania włączono 189 osób, ale kompletne pomiary DXA z wartościami wyjściowymi i po 36 tygodniach miały 103 osoby.

Analizowano m.in. całkowitą masę tłuszczową i masę beztłuszczową.

Redukcja całkowitej masy tłuszczowej po 36 tygodniach:

Grupa	Zmiana masy tłuszczowej
Placebo	−4,5%
Retatrutyd 0,5 mg	−4,9%
Retatrutyd 4 mg	−15,2%
Retatrutyd 8 mg	−26,1%
Retatrutyd 12 mg	−23,2%
Dulaglutyd 1,5 mg	−2,6%

Największe redukcje obserwowano więc przy wyższych dawkach retatrutydu.

Przy dawce 8 mg średnia redukcja całkowitej masy tłuszczowej sięgała 26,1%, a przy 12 mg 23,2%.

To bardzo istotna informacja.

Duża utrata masy ciała nie wynikała więc po prostu z utraty wody czy przypadkowej zmiany masy ciała.

Znaczną część redukcji stanowiła rzeczywista utrata tłuszczu.

A co z masą beztłuszczową?

Tutaj sytuacja jest bardziej złożona.

W grupach z wyższymi dawkami retatrutydu również obserwowano redukcję masy beztłuszczowej.

W analizie eksploracyjnej największa raportowana utrata wynosiła około 6,5 kg.

Czy to dużo?

Sama liczba kilogramów niewiele nam mówi.

Trzeba ją odnieść do całkowitej utraty masy ciała.

Dlatego autorzy wykorzystali również tzw. fat-loss index, czyli wskaźnik pokazujący, jaka część utraconej masy — spośród sumy utraconego tłuszczu i masy beztłuszczowej — pochodziła z tłuszczu.

W analizie połączonych grup 4, 8 i 12 mg wyniósł on około:

64,6%

Czyli w uproszczeniu:

około dwie trzecie mierzonej utraty masy stanowiła masa tłuszczowa, a około jedna trzecia masa beztłuszczowa.

To bardzo ważna liczba, ale trzeba ją właściwie interpretować.

Nie oznacza ona, że:

„34–35% mięśni zostało spalonych”.

Oznacza, że taka część zmiany w mierzonej masie tłuszczowej i beztłuszczowej przypadła na komponent beztłuszczowy.

Czy retatrutyd powoduje więc utratę mięśni?

Może wiązać się z utratą części masy mięśniowej, ale obecne dane nie pozwalają powiedzieć, że powoduje wyjątkowo dużą lub nieproporcjonalną utratę mięśni.

To znacznie bardziej uczciwe stwierdzenie niż dwa skrajne hasła:

❌ „Retatrutyd niszczy mięśnie.”

albo:

❌ „Retatrutyd chroni mięśnie.”

Dostępne dane wskazują raczej:

duża utrata masy ciała → duża utrata tłuszczu + pewna utrata masy beztłuszczowej.

A proporcja tej utraty mieściła się w zakresie porównywalnym z innymi terapiami przeciwotyłościowymi. Tak właśnie interpretowali wyniki autorzy badania.

Czy 6,5 kg mniej oznacza 6,5 kg mięśni?

Nie.

To bardzo ważne.

Wyobraźmy sobie wynik DXA:

−6,5 kg lean mass.

Nie możemy powiedzieć:

„Osoba straciła 6,5 kg mięśni szkieletowych”.

DXA nie daje takiej informacji.

Na wynik masy beztłuszczowej mogą wpływać również zmiany:

nawodnienia,
glikogenu,
zawartości wody w mięśniach,
masy narządów,
innych tkanek.

Dlatego DXA jest bardzo przydatne do oceny zmian składu ciała, ale nie jest bezpośrednim pomiarem masy funkcjonalnych mięśni szkieletowych.

To szczególnie ważne podczas bardzo szybkiej redukcji masy ciała.

Dlaczego glikogen i woda mają tutaj znaczenie?

Mięśnie przechowują glikogen.

A glikogen wiąże wodę.

Kiedy zmienia się ilość spożywanych węglowodanów i całkowita podaż energii, zmieniają się również zapasy glikogenu.

W konsekwencji może zmienić się ilość wody związanej z tkankami.

Na DXA może to zostać odzwierciedlone jako zmiana komponentu beztłuszczowego.

Dlatego szybki spadek „lean mass” nie powinien być automatycznie utożsamiany z proporcjonalnym zanikiem włókien mięśniowych.

A więc czy warto przejmować się mięśniami?

Tak.

Ale z właściwego powodu.

Nie dlatego, że retatrutyd miałby być wyjątkowym „niszczycielem mięśni”.

Problem jest znacznie szerszy:

każda bardzo duża i długotrwała redukcja masy ciała wymaga zwrócenia uwagi na zachowanie masy i funkcji mięśniowej.

Mięśnie są potrzebne nie tylko do wyglądu sylwetki.

Wpływają m.in. na:

siłę,
sprawność fizyczną,
stabilność stawów,
zdolność do wykonywania codziennych czynności,
metabolizm glukozy,
niezależność funkcjonalną wraz z wiekiem.

Dlatego celem dobrej redukcji nie powinno być:

„jak najwięcej kilogramów mniej”.

Lepiej myśleć:

„jak najwięcej niepożądanej tkanki tłuszczowej mniej przy możliwie dobrym zachowaniu mięśni i sprawności”.

Czy im większa utrata masy ciała, tym większa utrata mięśni?

Nie można stworzyć tak prostego równania.

Oczywiście przy bardzo dużej redukcji masa beztłuszczowa może również się zmniejszać.

Ale znaczenie ma to, w jaki sposób dochodzi do utraty masy ciała.

Dwie osoby mogą stracić po 20 kg i mieć zupełnie różny skład tej utraty.

Jedna może:

spożywać odpowiednią ilość białka,
wykonywać trening oporowy,
pozostawać aktywna,
redukować masę w sposób kontrolowany.

Druga może:

jeść bardzo mało,
mieć niewystarczającą podaż białka,
praktycznie nie wykonywać aktywności fizycznej,
szybko tracić masę.

Ich wynik na wadze może być podobny.

Ich skład ciała może być jednak zupełnie inny.

Trening oporowy ma tutaj szczególne znaczenie

Jeżeli ktoś redukuje masę ciała, a jednocześnie chce zachować możliwie dużo mięśni, sam lek czy sama dieta nie rozwiązują całego problemu.

Jednym z najważniejszych bodźców dla utrzymania mięśni jest trening oporowy.

Organizm otrzymuje wtedy sygnał:

„ta tkanka jest potrzebna”.

Nie chodzi o to, że każdy musi trenować jak kulturysta.

Znaczenie ma regularne obciążanie dużych grup mięśniowych i stopniowe utrzymywanie lub zwiększanie możliwości wysiłkowych.

W praktyce może to oznaczać:

ćwiczenia z ciężarem własnego ciała,
hantle,
sztangi,
maszyny,
gumy oporowe,
inne formy treningu siłowego.

Dla osoby redukującej masę ciała trening oporowy może być więc równie ważny jak samo monitorowanie kilogramów.

A co z białkiem?

Białko dostarcza aminokwasów potrzebnych m.in. do utrzymania i odbudowy tkanek.

Podczas redukcji masa ciała spada, dlatego zapotrzebowanie i sposób planowania podaży białka mogą wyglądać inaczej niż podczas nadwyżki energetycznej.

Nie oznacza to jednak, że istnieje jedna uniwersalna liczba gramów białka odpowiednia dla każdego użytkownika retatrutydu.

Znaczenie mają:

masa ciała,
skład ciała,
wiek,
poziom aktywności,
stan zdrowia,
funkcja nerek,
całkowita podaż energii,
rodzaj treningu.

Dlatego w przypadku osób z chorobami przewlekłymi lub szczególnymi potrzebami żywieniowymi ilość białka warto ustalać indywidualnie.

Czy retatrutyd może być pod tym względem lepszy od innych leków?

Na obecnym etapie nie można tego stwierdzić.

To bardzo ważne, ponieważ w internecie często pojawia się narracja:

„Retatrutyd ma trzy receptory, więc spala tłuszcz, ale zachowuje mięśnie”.

Dane kliniczne tego nie potwierdzają w tak prosty sposób.

Opublikowane badanie składu ciała wykazało dużą redukcję tłuszczu, ale również redukcję masy beztłuszczowej. Autorzy uznali proporcję utraty lean mass do całkowitej utraty masy za podobną do innych terapii przeciwotyłościowych.

Czyli:

retatrutyd nie jest obecnie udowodnionym „lekiem oszczędzającym mięśnie”.

Ale jednocześnie:

nie ma podstaw, aby na podstawie tych danych przedstawiać go jako terapię powodującą wyjątkowo niekorzystną utratę mięśni.

Jak retatrutyd wypada na tle semaglutydu i tirzepatydu?

Tutaj trzeba zachować szczególną ostrożność.

Badania składu ciała różnych leków były wykonywane:

w różnych populacjach,
przez różny czas,
przy różnych dawkach,
z różnymi metodami pomiaru,
w różnych warunkach dietetycznych i aktywnościowych.

Dlatego nie powinno się tworzyć prostego rankingu:

retatrutyd > tirzepatyd > semaglutyd

albo odwrotnie.

Opublikowane dane dotyczące retatrutydu wskazują, że proporcja utraty masy beztłuszczowej do całkowitej utraty masy była podobna do innych terapii przeciwotyłościowych.

To jest obecnie znacznie bardziej wiarygodny wniosek niż stwierdzenie, że retatrutyd „chroni mięśnie lepiej od wszystkich innych leków”.

Co jest szczególnie interesujące w przypadku retatrutydu?

Retatrutyd powoduje bardzo dużą redukcję masy ciała.

W badaniu fazy 2 u osób z otyłością najwyższa dawka dawała średnią redukcję masy ciała około 24,2% po 48 tygodniach.

W 2026 roku dane fazy 3 pokazały jeszcze większe wartości w niektórych populacjach — np. w TRIUMPH-1 średnia redukcja masy ciała przy 12 mg wyniosła 28,3% po 80 tygodniach.

To oznacza, że pytanie o skład tej utraty masy staje się coraz ważniejsze.

Im większa całkowita redukcja, tym bardziej istotne jest pytanie:

„Co dokładnie tracimy?”

I właśnie dlatego badania DXA oraz przyszłe badania składu ciała są tak ważne.

Co z badaniami fazy 3?

To jeden z obszarów, w których trzeba uważać na aktualny stan wiedzy.

Program TRIUMPH obejmuje również ocenę składu ciała.

W projekcie TRIUMPH-3 zaplanowano podbadanie z wykorzystaniem DXA u około 100 uczestników, którego celem jest ocena procentowej i bezwzględnej zmiany całkowitej masy tłuszczowej oraz masy beztłuszczowej.

To ważne, ponieważ przyszłe dane fazy 3 mogą powiedzieć znacznie więcej o tym, jak wygląda skład bardzo dużej utraty masy ciała przy dłuższej obserwacji.

Na dziś nie należy jednak udawać, że mamy już kompletne wyniki tych analiz.

Nie mamy jeszcze pełnego, dużego zbioru danych fazy 3 dotyczących składu ciała, który pozwoliłby ostatecznie odpowiedzieć na pytanie o zachowanie mięśni.

Czy utrata mięśni może mieć znaczenie dla efektu jo-jo?

Może.

Jeżeli podczas redukcji dochodzi do znacznego zmniejszenia masy beztłuszczowej i aktywności fizycznej, po zakończeniu redukcji łatwiej może dojść do niekorzystnych zmian składu ciała.

Dlatego długoterminowym celem nie powinno być tylko osiągnięcie konkretnej liczby na wadze.

Ważne jest również utrzymanie:

odpowiedniej aktywności,
sprawności,
siły,
odpowiedniej podaży białka,
zdrowych nawyków żywieniowych.

To szczególnie istotne w kontekście terapii, które mogą prowadzić do bardzo dużej utraty masy ciała.

Czy można jednocześnie tracić tłuszcz i budować mięśnie?

Tak, ale nie jest to gwarantowany efekt retatrutydu.

Jest to możliwe przede wszystkim w określonych sytuacjach, np. u osób:

rozpoczynających trening oporowy,
powracających do treningu po przerwie,
mających stosunkowo dużo tkanki tłuszczowej,
odpowiednio odżywiających się,
dostarczających odpowiednią ilość białka.

Ale nie należy przedstawiać retatrutydu jako środka powodującego hipertrofię mięśni.

Dane DXA pokazują przede wszystkim:

tłuszcz ↓↓↓

oraz

masa beztłuszczowa ↓

a nie:

tłuszcz ↓↓↓ + mięśnie ↑.

To bardzo ważna różnica.

Jak monitorować, czy podczas redukcji zachowujemy mięśnie?

Sama waga nie wystarczy.

Warto obserwować kilka parametrów.

1. Masa ciała

Pokazuje ogólny kierunek redukcji.

2. Obwód talii

Pozwala obserwować zmiany centralnej części ciała.

3. Siła

Jeżeli podczas redukcji utrzymujesz lub poprawiasz wyniki w podstawowych ćwiczeniach, jest to korzystny sygnał dotyczący funkcji mięśniowej.

4. Aktywność fizyczna

Spadek codziennej aktywności może być ważnym sygnałem, że wraz z wagą zmienia się również sprawność.

5. Skład ciała

W wybranych sytuacjach można wykorzystać:

DXA,
analizę impedancji bioelektrycznej,
inne metody oceny składu ciała.

Każda z nich ma jednak swoje ograniczenia.

Najważniejszy jest trend, a nie pojedynczy pomiar.

Czy „lean mass” jest dobrym wskaźnikiem?

Tak, ale trzeba wiedzieć, co oznacza.

Lean mass jest bardzo użyteczna w badaniach klinicznych, ponieważ pozwala ocenić, jak zmienia się beztłuszczowy komponent organizmu.

Nie jest jednak identyczna z:

masą mięśni szkieletowych.

Dlatego najlepsze badania przyszłości powinny obejmować nie tylko masę beztłuszczową, ale również bardziej funkcjonalne parametry:

siłę,
sprawność,
wydolność,
funkcję mięśni,
jakość życia.

Bo ostatecznie pytanie nie brzmi:

„Czy DXA pokazało 2 kg mniej lean mass?”

Tylko:

„Czy człowiek zachował siłę, sprawność i funkcję mięśni?”

To znacznie ważniejsze klinicznie.

Co wiemy, a czego jeszcze nie wiemy?

Wiemy:

retatrutyd powoduje dużą redukcję masy tłuszczowej,
w badaniu DXA masa tłuszczowa zmniejszała się znacznie bardziej niż w grupie placebo,
przy 8 mg redukcja całkowitej masy tłuszczowej wyniosła średnio 26,1%,
przy 12 mg wyniosła 23,2%,
jednocześnie obserwowano redukcję masy beztłuszczowej,
największa raportowana redukcja lean mass wynosiła około 6,5 kg,
w analizie połączonych dawek 4/8/12 mg fat-loss index wyniósł około 64,6%,
autorzy uznali proporcję utraty masy beztłuszczowej do całkowitej utraty masy za podobną do innych terapii przeciwotyłościowych.

Nie wiemy jeszcze:

ile dokładnie mięśni szkieletowych traci przeciętny pacjent leczony retatrutydem,
czy retatrutyd ma szczególne działanie chroniące mięśnie niezależne od samej utraty masy ciała,
jak wyniki będą wyglądały po kilku latach terapii,
jak trening oporowy zmienia proporcję utraty tłuszczu do masy beztłuszczowej podczas leczenia retatrutydem,
jak różnią się wyniki u osób młodych, starszych, aktywnych i nieaktywnych,
jak duża część zmiany lean mass wynika z rzeczywistej zmiany mięśni, a jak duża z wody i innych komponentów beztłuszczowych,
czy bardzo duża redukcja masy ciała w fazie 3 będzie charakteryzowała się taką samą proporcją utraty tłuszczu do lean mass.

Najważniejszy wniosek

Retatrutyd nie powoduje utraty wyłącznie tłuszczu. Część redukowanej masy stanowi również masa beztłuszczowa.

To jednak nie jest zjawisko wyjątkowe dla retatrutydu.

Najlepsze dostępne badanie składu ciała wykazało, że przy dużej redukcji masy ciała większość utraconej masy stanowił tłuszcz, a proporcja utraty masy beztłuszczowej była podobna do obserwowanej w przypadku innych terapii przeciwotyłościowych.

Najważniejsze jest również to, aby nie mylić pojęć:

lean mass ≠ mięśnie szkieletowe.

Jeżeli badanie pokazuje spadek masy beztłuszczowej, nie można automatycznie powiedzieć, że dokładnie tyle samo kilogramów mięśni zostało utraconych.

Dlatego obecnie najbardziej uczciwe podsumowanie brzmi:

Retatrutyd prowadzi do bardzo dużej utraty masy ciała, której głównym komponentem jest utrata tłuszczu. Jednocześnie część utraconej masy stanowi masa beztłuszczowa. Dostępne dane nie wskazują jednak, aby retatrutyd powodował nieproporcjonalnie większą utratę masy beztłuszczowej niż inne terapie przeciwotyłościowe.

W praktyce oznacza to, że podczas dużej redukcji masy ciała warto patrzeć nie tylko na wagę.

Liczy się nie tylko to, ile kilogramów tracimy, ale również z czego te kilogramy się składają.

A jeszcze ważniejsze od samego pomiaru masy beztłuszczowej jest to, czy wraz z redukcją zachowujemy siłę, sprawność i funkcję mięśniową.

FAQ — najczęstsze pytania

Czy retatrutyd powoduje utratę mięśni?

Podczas dużej redukcji masy ciała obserwowano również zmniejszenie masy beztłuszczowej. Nie można jednak utożsamiać całej utraty lean mass z utratą mięśni szkieletowych.

Jaka część utraconej masy przy retatrutydzie pochodzi z tłuszczu?

W analizie połączonych dawek 4, 8 i 12 mg fat-loss index wyniósł około 64,6%, czyli około dwie trzecie mierzonej utraty masy tłuszczowej i beztłuszczowej przypadało na tłuszcz.

Czy retatrutyd chroni mięśnie?

Nie zostało to udowodnione. Dane pokazują, że masa beztłuszczowa również się zmniejsza, ale jej proporcja względem całkowitej utraty masy była podobna do innych terapii przeciwotyłościowych.

Czy 6,5 kg utraty lean mass oznacza 6,5 kg utraty mięśni?

Nie. Lean mass obejmuje również wodę, narządy i inne tkanki beztłuszczowe. DXA nie pozwala przeliczyć tego wyniku 1:1 na kilogramy mięśni szkieletowych.

Czy trening siłowy ma znaczenie podczas stosowania retatrutydu?

Tak. Przy dużej redukcji masy ciała trening oporowy jest jednym z najważniejszych sposobów dostarczania organizmowi bodźca potrzebnego do utrzymania funkcji i masy mięśniowej.

Czy większa utrata wagi oznacza większą utratę mięśni?

Nie ma prostego przelicznika. Znaczenie mają m.in. tempo redukcji, dieta, podaż białka, aktywność fizyczna, trening i indywidualne cechy organizmu.

Czy mamy już wyniki fazy 3 dotyczące mięśni?

Program TRIUMPH obejmuje badania składu ciała, w tym podbadanie DXA w TRIUMPH-3, ale pełne dane fazy 3 dotyczące tego zagadnienia nie są jeszcze dostępne w takim zakresie, aby zastąpić dotychczasowe dane z fazy 2.

Status naukowy: retatrutyd pozostaje terapią badaną klinicznie. Najważniejsze opublikowane dane dotyczące składu ciała pochodzą z 36-tygodniowego podbadania DXA w badaniu fazy 2 u osób z cukrzycą typu 2. Wyniki fazy 3 dotyczące składu ciała są nadal rozwijane.

Aktualizacja: wrzesień 2026 r.

Treść ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady lekarskiej.

Jak Retatrutyd / Retatrutide wpływa na mięśnie ?